Unieke cursus journalistiek sinds kort in de ether

blog

Authors: Baldwin Van Gorp, Maarten Corten

English Summary: The authors clarify the motives behind a unique journalism class available for every student at KU Leuven. The ultimate aim of the course, which includes a series of guest lectures and a hands-on training in radio journalism, is to contribute to an informed, critical and diverse journalism field.

Zopas ging aan de KU Leuven de cursus ‘Inleiding in de journalistiek’ van start. Op het eerste gezicht weinig belangwekkend, ware het niet dat dit een uniek opleidingsonderdeel is. Dit komt ten eerste omdat het universiteitsbreed wordt aangeboden, en dat het alleen openstaat voor studenten die al flink gevorderd zijn met hun academische studie. Studenten bio-ingenieur, wijsbegeerte, politieke wetenschappen enzovoort komen het hele jaar lang op woensdagavond samen om de cursus te volgen. De aanpak ervan is een tweede element om de cursus ‘uniek’ te noemen. Het eerste semester wordt namelijk volledig gevuld met gastcolleges door een schare interessante sprekers, zoals Johan Depoortere, Jan Balliauw, Wim Van den Eynde, Robin Ramaekers en Ivan De Vadder. In het tweede semester gaan de studenten zelf aan de slag onder de begeleiding van Jeroen Franssen, een oude rot in het vak. Op het einde van de rit maken de studenten een live radio-uitzending van een half uur… Het aantal studenten dat toegelaten wordt tot de cursus is beperkt tot 80. Die limiet is nog niet bereikt, maar inschrijven kan slechts tot 10 oktober.

Waarom lanceert het Instituut voor Mediastudies (o.l.v. Baldwin Van Gorp) een universiteitsbreed vak ‘Inleiding tot de journalistiek’? Die vraag valt grotendeels samen met de vraag ‘Hoe kom je tot een competente journalist?’. Het antwoord hierop hangt echter fel af van wie je bevraagt.

Door het te zijn.

Er zijn zij die menen dat sommige mensen – op voorhand – gemaakt zijn voor een baan in de journalistiek. In de meest pure, deterministische interpretatie liggen de journalistiek relevante kwaliteiten genetisch vast. Docenten en academici zijn die visie doorgaans weinig genegen en bepleiten maar wat graag de maakbaarheid, of tenminste de verbeterbaarheid van de mens en zijn competenties (meer daarover in het boek ‘Nieuwsvaardig’ door Michaël Opgenhaffen, Maarten Corten en Leen d’Haenens).

Door het te doen.

Er zijn zij die menen dat journalistiek een stiel is waarbij journalistieke competenties enkel in de praktijk kunnen groeien. Journalistiek is een doe-sport en die moet je beoefenen. Al doende leert men. Je vindt deze mening doorgaans terug bij professionals die reeds actief zijn van voor het ontstaan van journalistieke opleidingen. Pedagogen zullen dan weer aanstippen dat een onderdompeling in de praktijk één mogelijke onderwijsvorm is, maar lang niet de enige en niet altijd de meest efficiënte (meer daarover hier).

Via een klassieke scholing.

Er zijn zij die menen dat romanisten, germanisten, classici en bij uitbreiding communicatiewetenschappers over een voldoende brede kennisbasis en een voldoende verfijnd gevoel voor taal beschikken om aan de slag te gaan als journalist. Dit zijn overigens ook de meest voorkomende profielen binnen de journalistieke wereld; de zogeheten alfa’s. Academici in journalism studies zullen echter bepleiten dat journalistiek tegenwoordig meer vereist dan enkel nieuwsgierigheid, een stevige dosis algemene kennis en een fikse talenknobbel. Datajournalistiek komt opzetten, zoekstrategieën in online en sociale media worden steeds belangrijker en ook een flink gevoel voor ondernemerschap kan tegenwoordig geen kwaad. Het zijn de typische leerinhouden die aan de journalistieke opleidingen worden gedoceerd.

Daarnaast is het ook jammer dat er zo weinig bèta’s en andersoortige alfa’s een journalistieke loopbaan ambiëren. Bèta’s en atypische alfa’s brengen andere inzichten, andere competenties en ja, vermoedelijk ook een andere kijk met zich mee. Die diversiteit kan het journalistieke werkveld alleen maar verrijken.

Via een professionele opleiding in de journalistiek.

Er zijn zij die menen dat een bacheloropleiding in de journalistiek de manier bij uitstek is om je grondig voor te bereiden op de journalistieke praktijk. Cijfers geven alleszins aan dat afgestudeerden relatief snel werk vinden in de journalistieke, en vooral de brede communicatiesector. Een kritiek die evenwel bij de nationale nieuwsmerken weerklinkt, stelt dat een bachelor in de journalistiek niet zelden inhoudelijke fond mist. Algemene kennis, inhoudelijke specialisatie, een kritische reflex,… het zijn competenties waarbij de mediaproductie georiënteerde bachelor binnen bepaalde functieomschrijvingen niet altijd de verwachtingen van de werkgever kan vervullen.

Via een masteropleiding in de journalistiek

Ten slotte zijn er zij die menen dat een masteropleiding in de journalistiek het beste van beide werelden combineert. Studenten die reeds een academisch diploma op zak hebben (eender welk academisch diploma) kunnen een jaar lang kennismaken met de journalistieke praktijk en zich verdiepen in onderzoek naar nieuwsproductie.

Het is die laatste visie waarin het nieuwe opleidingsonderdeel ‘Inleiding tot de journalistiek’ past. De collegereeks, die uitsluitend gastsprekers aan het woord laat, en de praktijkopdracht, die focust op radiojournalistiek, staan open voor alle studenten aan de KU Leuven. Academische studenten krijgen zo de kans om op een laagdrempelige manier (een keuzevak van 6 studiepunten) kennis te maken met de journalistieke wereld. Smaakt het naar meer, dan past het binnen onze visie om de student attent te maken op onze masteropleidingen in de journalistiek. In die visie ten aanzien van een kritisch journalistiek bestel staan immers drie elementen centraal:

  • inhoudelijke fond (die hier wordt gewaarborgd door de academische achtergrond),
  • up-to-date journalistieke competenties (die hier worden gewaarborgd door een masteropleiding in de journalistiek)
  • en diversiteit (die wordt versterkt door het aantrekken van atypische profielen).

We hopen zo de ‘match’ tussen aspirant-journalisten, het journalistieke werkveld en de bredere samenleving als vragende partij voor kritische journalistiek te optimaliseren.

Indien u meer informatie wilt over het nieuwe OPO ‘Inleiding tot de journalistiek’, kan u contact opnemen met Baldwin Van Gorp en Maarten Corten.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s