Partycrashen, met of zonder Facebook

blog

Author: Michaël Opgenhaffen

English Summary: As a birthday party, announced publicly on Facebook by accident, took a turn for the worse, the author comments on the assigned responsibility of the (social) media and warns for jumping to conclusions.

Ook in het pre-Facebook-tijdperk waren er al feestjes die compleet ontspoorden. Denken we maar aan Woodstock (1969) en het strandfeestje van DJ Fatboy Slim in het Engelse Brighton in juli 2002. Toen doken er in plaats van de verwachte 50.000 meer dan 250.000 dansliefhebbers op, met chaotische toestanden als gevolg. Dat het een recent fenomeen is en dat het alleen maar te maken heeft met Facebook, klopt dus niet. Wel is de kans dat een feestje uit de hand loopt groter geworden. Sociale media werken immers als een megafoon die een kleinschalig evenement in sneltempo viraal kan maken, waardoor het in enkele uren miljoenen mensen bereikt. En dat is wat er afgelopen week in Nederland is gebeurd. Jongeren begonnen de openbare uitnodiging te verspreiden en riepen vrienden en kennissen op om op vrijdag naar Haren af te zakken om daar te gaan partycrashen. Op Facebook is zoiets snel beklonken, precies omdat iedereen met elkaar in verbinding staat.

Maar het evenement leefde niet alleen op Facebook. Ook traditionele nieuwsmedia berichtten in de week voordien veelvuldig over de ‘Facebook-party’ en maakten – al dan niet gewild – reclame om massaal naar het huis van het feestvarken af te zakken. Een dj van het Nederlandse radiostation 3FM riep via de radio letterlijk iedereen op om naar Haren af te zakken, iets waar hij zich achteraf trouwens voor verontschuldigde. Ook werden er posters en T-shirts gemaakt om niet-Facebookers te mobiliseren. Op de dag zelf waren tientallen kranten-, radio- en televisiejournalisten in Haren aanwezig, om toch maar niets van het feestje te moeten missen. Het foutje van het toen nog 15-jarige meisje was niet alleen op Facebook een hit.

De schuld van Facebook?

Maar de vraag is dus of Facebook schuld treft. Volgens enkele Nederlandse advocaten wel. Zij verwijzen naar een uitspraak van de Hoge Raad uit 1965 die oordeelde dat een medewerker van een bekend frisdrankmerk verantwoordelijk was voor een ongeval, omdat hij het luik in een kroeg waar hij de drank leverde had laten openstaan. Een dronken caféganger viel door het keldergat en liep zware verwondingen op. Naar analogie hiervan kan Facebook, zo argumenteren ze, juridisch verantwoordelijk gesteld worden wegens ‘gevaarzetting’. Het platform zou door de vereiste voorzichtigheid niet in acht te nemen ongevallen mogelijk hebben gemaakt.

Het is namelijk niet de eerste keer dat een aankondiging van een verjaardagsfeestje openbaar werd door te vergeten een privacy-instelling aan of uit te vinken. Wat we vrijdag in Haren zagen, was haast een kopie van verjaardagsfeestjes, sinds 2010, in Engeland, Duitsland en Australië. Ook daar gingen uitnodigingen van tieners in geen tijd viraal en kwamen uiteindelijk duizenden ongewenste bezoekers naar de feestjes.

De instellingen van Facebook?

Facebook had dus lessen kunnen en moeten trekken uit die precedenten en had maatregelen moeten nemen om dit te verkomen. Burgemeester Reinhold Gall van de Duitse deelstaat Baden-Württemberg stelde na een soortgelijk Duits feestje zelfs dat platformen als Facebook de morele plicht hebben om grenzen te stellen aan het gebruik ervan.

Met andere woorden: het platform moet de settings zo instellen dat een bericht standaard ‘privé’ ingesteld is en pas op eigen initiatief openbaar kan worden gemaakt, in plaats van omgekeerd zoals het nu is. Soortgelijke ideeën leven al langer en circuleren sinds vrijdagnacht opnieuw op allerhande fora en sociale platformen.

Misschien moeten we inderdaad gebruikers van sociale media tegen zichzelf beschermen door de kans op een foute handeling zo klein mogelijk te maken. Al zal hiermee het probleem niet helemaal opgelost geraken. Er zal nog altijd de mogelijkheid bestaan uitnodigingen te kopiëren of na te maken. Door op Twitter plaats en tijd aan te geven kan een privéfeestje nog altijd snel openbaar en viraal worden.

Ook de jongeren zelf leren niet uit het verleden. Sinds enkele dagen circuleren er oproepen om het feestje van Haren over te doen op een andere locatie. Gouda zou deze keer de uitverkoren plaats worden. Met andere woorden: een aanpassing van de privacy-instellingen op Facebook kan misschien de kans op fouten verkleinen, maar meer ook niet. Jongeren die zin hebben om te partycrashen doen dat ook zonder foutief verstuurde uitnodigingen.

This blog post was also published in De Standaard.

2 responses to “Partycrashen, met of zonder Facebook

  1. Dag Michaël,
    Je schrijft: ‘Maar het evenement leefde niet alleen op Facebook. Ook traditionele nieuwsmedia berichtten in de week voordien veelvuldig over de ‘Facebook-party’ en maakten – al dan niet gewild – reclame om massaal naar het huis van het feestvarken af te zakken.’

    Maar een tegenargument dat ik vaak hoor, is dat de media het Facebook-event pas hebben opgepikt, pas nadat er massaal op ge-RSVP’t (schrijf ik dat juist?) was, en pas nadat de burgemeester van Haren maatregelen had aangekondigd om chaos te vermijden. Zie ook http://www.denieuwereporter.nl/2012/09/de-media-de-schuld-geven-is-te-makkelijk/ en http://www.denieuwereporter.nl/2012/09/de-media-heeft-het-gedaan/ . Kunnen we zo ver gaan en stellen dat de massamedia hier geen enkele schuld aan hebben en gewoon hun ‘meldingsplicht van nieuwswaardige feiten’ hebben vervuld?

  2. Dag Maarten,

    Uiteraard zijn traditionele media er pas opgesprongen nadat het ‘feestje’ op Facebook ruchtbaarheid kreeg. Maar de rol die traditionele media in de dagen erna tot op het moment zelf, lijkt me toch niet te onderschatten:

    – In de eerste plaats hebben ze het facebook-gegeven nieuwswaardig gemaakt, iets wat vandaag de dag meer dan ooit gebeurt. Eender wat op Facebook of Twitter geschreven wordt, lijkt vandaag nieuws te zijn. Zelfs als het eigenlijk geen nieuws is. Die platformen zijn nu eenmaal sexy en leveren hapklare brokken voor journalisten. Door deze aandacht in de mainstream media, heeft de foute uitnodiging veel meer aandacht gekregen dan dat het verdiende.
    – Een logisch gevolg van deze media aandacht was dan ook dat er op hun beurt op Facebook en Twitter heel vaak werd verwezen naar de berichtgeving in deze traditionele media. Men deelde links naar krantenartikels en radiofragmenten waardoor het ook binnen de sociale platformen meer aandacht kreeg dan het eigenlijk verdiende. De traditionele media hebben dus hun rol als catalysator gespeeld. Zij zijn niet begonnen, maar hebben de berichtenstroom wel versterkt en vooral meer authoriteit gegeven waardoor iedereen op Twitter en Facebook echt het gevoel begon te krijgen ‘dat het menens was’ omdat zelfs kranten, TV en radio hierover berichtten.
    – Ze hebben bovendien ook specifieke verwachtingen gecreëerd door de dagen voordien en op de avond zelf journalisten naar het dorpje te sturen. Onder het mom van “Waar is dat feestje? Hier is dat feestje! En wij zijn erbij!” stonden tientallen radio- en televisiejournalisten te wachten tot wanneer er iets te zien was. En ja hoor, dit maakt het natuurlijk opnieuw wat spannender voor jongeren die wat keet willen schoppen. Want veel dingen zijn nu eenmaal cooler als de traditionele media erbij is. Misschien is het iets te sterk om te spreken van een self-fulphilling prophecy, maar toch.

    Het is makkelijk en moeilijk tegelijk om achteraf een schuldige aan te wijzen. Is voor mij ook niet nodig. Het lijkt me in dit specifieke geval een samenloop van omstandigheden. Alle ingrediënten waren aanwezig om er een partycrash feestje van te maken: een foutief uitgestuurde uitnodiging op Facebook, een 16-jarig meisje, een rustig dorpje in Noord-Nederland, veel aandacht van traditionele media, begin van school/academiejaar, enz. Er worden elke week verkeerde uitnodigingen uitgestuurd, maar gelukkig zijn slechts in uitznderlijke gevallen alle ingrediënten aanwezig om er zogenaamd facebook-party van te make, vandaar ook dat het niet elke week gebeurt.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s