Praktijkgericht onderwijs is meer dan een stage

blog

Author: Maarten Corten

English Summary: Educational programmes are often promoted by emphasizing internship and professional lecturers. Although both have a specific educational value, professional competencies go beyond these forms of education. The author advocates a broader scope on professional competencies.

“Those who can’t do, teach”

Kende u bovenstaande spreuk al? Het is een weinig subtiele manier om de afstand te benadrukken tussen onderwijstheorie en ‘de’ praktijk. Nochtans doen opleidingen in de 21e eeuw er alles aan om de link met het werkveld te beklemtonen. De slogan van de toenmalige Katholieke Hogeschool Mechelen vatte het prima samen: ”Met theorie alleen red je het niet. In de praktijk kies je voor de KHM”. Zelden zo’n zuiver fear appeal gezien.

De mogelijkheid tot praktijkervaring opdoen tijdens de opleiding voelt veilig aan. Soms lijkt het zelfs een noodzakelijke voorwaarde om te komen tot de werkzekerheid die de opleiding u belooft. Geen stage, zegt u? Maar dan maakt mijn dochter toch geen kans op de arbeidsmarkt, wel? Opleidingen spelen dan ook gretig in op die bezorgdheid door uit te pakken met (buitenlandse) stages, gastsprekers uit het werkveld en lesgevers met praktijkervaring. Nog geen maand geleden pleitte een aantal vooraanstaande Amerikaanse fondsen voor journalistiek onderwijs en onderzoek expliciet voor het ‘teaching hospital’ model ter innovatie van het onderwijssysteem. Weinig vernieuwend, maar wel lekker werkveldgericht.

Voorbij de stage

Het probleem ligt hier niet bij de waarde die wordt toegekend aan de mate waarin een opleiding ‘in touch’ is met het aansluitende werkveld. Wel wordt er vaak over die praktijkelementen gedacht in erg enge termen. Door te focussen op rechtstreekse contacten zoals stages en praktijklectoren verliest men uit het oog dat werkveldgerichtheid niet (of althans niet alleen) een kwestie is van onderwijsvormen, maar wel van relevante competenties. En die competenties kunnen vaak ook (en soms zelfs efficiënter) via andere onderwijsvormen bijgebracht worden.

Bovendien gaat het hier niet eens alleen om vakinhoudelijke competenties zoals pakweg een crisiscommunicatieplan opstellen of kennis van het medialandschap in het geval van de student communicatiewetenschappen. Meer abstracte competenties die vaak als onveranderlijke persoonskenmerken worden beschouwd, moeten ook in rekening gebracht worden. Flexibiliteit, stressbestendigheid, teamworking skills, analyserend en synthetiserend vermogen kunnen eveneens belangrijke werkveldgerichte competenties zijn en kunnen ook aangescherpt worden via vb. groepswerk, scherpe paperdeadlines, luisteren naar een saaie prof in een oerklassiek hoorcollege en simpelweg het verwerken van een ranzig dikke cursustekst. Uiteraard heeft een stage, een praktijklector en een gastspreker een specifieke meerwaarde, maar men lijkt vaak te vergeten dat het plaatje van werkveldgerichtheid veel breder is dan dat.

Exit ‘natte vinger’

Is dit dan een onversneden betoog voor het primaat van de academie? De professor die het best weet wat er goed is voor zijn studenten en die het gemor van het werkveld netjes naast zich neer legt? Geenszins. Dit is net een pleidooi vóór intensieve samenwerking met het werkveld tijdens de curriculumvoorbereiding. Maar laat wel elk zijn eigen ding doen. De professional weet het best welke competenties belangrijk zijn in het werkveld. De onderzoeker weet hoe hij die vereiste competenties het best kan blootleggen en de pedagoog weet hoe die competenties het best bijgebracht worden. Via deze methodologie kan het opleidingshoofd op een wetenschappelijk verantwoorde manier zijn curriculum inrichten*. Exit natte vinger. Welkom ‘evidence based’ onderwijs.

P.S.

Belangrijke noot. Deze tekst kan doen uitschijnen dat werkveldgerichtheid onze enige bekommernis is, quod non. We hebben ook een hele resem academische doelstellingen voor ogen. Sommige vallen samen met werkveldgerichtheid, sommige niet.

The author is involved in a research project together with Leen d’Haenens and Anne Dickmeis, concerning professional competencies in the domain of communication sciences. The research project is inspired by the work of Michaël Opgenhaffen, Maarten Corten and Leen d’Haenens on journalistic competencies.

Full post on Maarten is benieuwd.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s